حسين زمانى
20
سفرنامه بخارا ( عصر محمد شاه قاجار ) ( فارسى )
ارادت پيمود . از به دو دولت روزافزون هر سال سفيرى نامزد درگاه خلافت كرد و هر ماهى اميرى گسيل دربار سلطنت ، تا اولياى دولت قاهره تشبثات و تمهيدات او را در دوستى قرين صدق دانسته و به سبب اتحاد مذهب و ملت رعايت و حمايت او را لازم شمردند . چندى قبل سيد خليل كه يكى از امراء جليل بخارا بود با مطالبى چند به دربار همايون فرستاد و بناى ارادت و يگانگى را محكم نهاد . اولياى دولت قاهره او را با انجاح مطالب و اسعاف مقاصد مقتضى المرام روانه داشته و اين چاكر فدوى را كه از خدمتگزاران دولت عليه و خانهزادان « 1 » شوكت بهيّه است به اتفاق او مأمور فرمودند . به جهت استحضار اولياى دولت از روز حركت از دار الخلافه تا حين معاودت وقايع را لازم بود به عرض رساند لهذا معروض داشت : روز سهشنبه 23 شهر صفر المظفّر مطابق سنهء توشقان ئيل « 2 » از دار الخلافه حركت و به زاويهء مقدسّهء حضرت عبد العظيم عليه التحيه و التّسليم وارد شده ده پانزده نفر از حجّاج بخارا را به مرافقت خليل خواجه كه در زاويهء مقدسّه بودند باكسان و متعلقان ايشان مهمانى نموده در به دو منزل كه اين نوع رأفت و مهربانى ديدند ، از اين معنى خوشوقت شدند . منزل دويم پلاشت كه شش فرسخ بود وارد شديم . مردم آنجا كلا در امن و امان بوده به دعاگويى دوام دولت اشتغال داشتند . منزل سيوم در ايوان كى « 3 » كه آن هم شش فرسخ است وارد و اهل آنجا شكايتى از عاليجاه ميرآخور داشتند . منزل چهارم قشلاق بود كه پنج فرسخ و نيم است . اهالى آنجا كلا از سركار ايلخانى راضى بودند . منزل پنجم ده نمك كه هفت فرسخ است وارد شديم . مذكور شد كه اهالى آنجا زياده مستأصل و پريشان مىباشند ، از عهدهء
--> ( 1 ) . در متن : خانزادان ( 2 ) . توشقان ئيل : سال چهارم از سالهاى تركى و برابر با 1259 ه . ق . ( 3 ) . در متن ايوان كيف .